4857 Sayılı İş Kanunu Kapsamında Fazla Çalışmanın Karşılığı Olarak Serbest Zaman Kullanımı -2-
Tarih: 18.1.2019 07:00:00
Neslihan Dereli

Serbest Zamanın Kullandırılmasında Herhangi Bir Belge Düzenlenir mi?

Mevzuatımızda serbest zamanın herhangi bir araç ya da yöntemle ispat edilmesine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak uygulamada kimi işyerlerinde serbest zaman formlarının düzenlendiği, kimi işyerlerinde puantaj kayıtlarında serbest zaman kullanan işçinin serbest zaman kullandığına ilişkin bir ibarenin yer aldığı ve bu form ve puantaj kayıtlarının işçilere imzalatıldığı görülmektedir. Yine ücret bordroları ile ücret hesap pusulalarında bir başlık altında kullandırılan serbest zamana ilişkin kayıtların bulunması ileride ortaya çıkabilecek hukuki uyuşmazlıklarda delil olarak itibar görebilecektir.

Serbest Zamanda 6 Ay Ne Zaman Başlar?

İşçinin hak ettiği serbest zaman 6 ay içinde kullandırılacaktır. Altı aylık sürenin başlangıcı, yapılan fazla çalışmanın sona erip de işçi tarafından serbest zaman talebinin başladığı andan itibaren hesap edilmelidir. Çünkü ancak bu tarihten sonra serbest zamanın uzunluğu belirlenebilecek ve bu belirlemeye göre serbest zaman kullanılabilecektir.

İş Akdinin Sona Ermesiyle Serbest Zaman İlişkisi

İşçinin hak ettiği serbest zaman kullandırılmadan iş akdi sona ermişse, serbest zamanın kullanılması olanaksız hale geldiğinden serbest zamana denk gelen fazla çalışma ücretinin işçiye ödenmesi gerekmektedir. Hem de bu ücretin ödenmesi sırasında iş akdinin nasıl sona erdiğinin bir önemi yoktur. Çünkü işçiye ödenen kullandırılmayan serbest zamana denk gelen fazla çalışma ücreti, sözleşmenin sona ermesine bağlı olarak değil, daha önceden hak edilmiş bir ücrettir.

Kimlere Serbest Zaman Kullandırılamaz?

Serbest zamanın ortaya çıkabilmesi için evvela fazla çalışmanın yapılması gerekmektedir. Çünkü serbest zaman, fazla çalışmanın seçimlik karşılığıdır. İş Kanuna İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliğinin 8. maddesinde fazla çalışma yaptırılamayacak kimseler sayılmıştır. Buna göre,

— 18 yaşını doldurmamış işçilere,

— İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile önceden veya sonradan fazla çalışmayı kabul etmiş olsalar bile sağlıklarının elvermediği işyeri hekiminin veya Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı hekiminin, bunların bulunmadığı yerlerde herhangi bir hekimin raporu ile belgelenen işçilere,

— Gebe, yeni doğum yapmış ve çocuk emziren işçilere,

— Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçilere,

— Fazla çalışma yaptırılamayacağı için bu kişilere serbest zaman da kullandırılamayacaktır.

Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar

1- Düzenlenen iş sözleşmelerinde yapılan fazla çalışmaların karşılığının serbest zaman olarak kullandırılabileceğine ilişkin hükümlerle karşılaşılmakta ve çalışanların serbest zaman taleplerinin olmadığı görülmektedir. Serbest zamanın ortaya çıkabilmesi için önce fazla çalışmanın yapılması ve sonra da yapılan fazla çalışmanın işçi tarafından serbest zaman olarak kullanılması için bir talebinin olması gerekmektedir. Dolayısıyla serbest zaman, cari ayda yapılan fazla çalışmanın karşılığında talep edilebilecektir. Bunun aksine olarak sözleşmelerle düzenlenen ya da işverenlikçe buna benzer bir uygulamanın işçiye dayatıldığı hiçbir düzenleme geçerli olmayacaktır. Bu nedenle, iş sözleşmelerinde fazla çalışmaların karşılığının serbest zaman olarak uygulanabileceğine ilişkin düzenlemelerin sözleşmelerden çıkarılması, yapılan her fazla çalışma için çalışanların serbest zaman talebinin olması ve bu taleplerin de işçi özlük dosyalarında saklanması gerekmektedir.

2- Uygulamada serbest zaman süresinin eksik hesap edildiği görülmektedir. İş Yasasında kullanılacak serbest zamanın fazla çalışma gibi itibar görmektedir. Bu haliyle işçiye yaptığı fazla çalışma karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalışılan her saat karşılığında bir saat otuz dakikanın, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında ise bir saat on beş dakikanın serbest zaman olarak kullandırılması gerekmektedir. Yine serbest zamanın iş günleri içinde aralıksız ve ücrette bir kesinti olmadan kullandırılması gerekmektedir.

3- Serbest zamana ilişkin uygulamadaki en önemli sorunlardan diğeri ise kullandırılan serbest zamanların ispat edilememesidir. Bu noktada işverenin en uygun araçlarla işçinin serbest zaman kullandığını kanıtlaması gerekmektedir. İşyerinde düzenlenecek bir serbest zaman formunun ya da puantaj kayıtlarında serbest zamanın kullandırıldığına ilişkin bir bölümün yer alması ve bu form ya da bölümün işçiye imzalatılması, dolayısıyla işverenliğin puantaj kayıtları ya da benzer araçlarla çalışanın serbest zaman kullandığını belgelemesi gerekmektedir. Yine işverenlikçe düzenlenerek işçiye bir nüshası verilen ücret hesap pusulasında serbest zamanın kullandırıldığına dair bir ibarenin yer alması, düzenlenecek olan ücret bordrolarında serbest zaman sütununun olması ve bu sütunun karşılığında da işçi imzasının bulunması gerekmektedir.

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
CDS, (Credit Default Swap) Nedir? -4- (19 Mart 2019 - Salı)
CDS, (Credit Default Swap) Nedir? -3- (18 Mart 2019 - Pazartesi)
CDS, (Credit Default Swap) Nedir? -2- (16 Mart 2019 - Cumartesi)
CDS, (Credit Default Swap) Nedir? (15 Mart 2019 - Cuma)
Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – Sukuk -4- (13 Şubat 2019 - Çarşamba)
Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – SUKUK (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
Hizmet Tespit Davası ve Cezaları (10 Ocak 2019 - Perşembe)
Tarımda Verimliliği Etkileyen Faktörler (13 Aralık 2018 - Perşembe)
Konkordato Nedir? Kimler Nasıl Başvurabilir? (29 Kasım 2018 - Perşembe)
Cenaze Ödeneği Nedir? (24 Kasım 2018 - Cumartesi)
Evlat Edinen İşçinin Hakları (16 Kasım 2018 - Cuma)
Ücretlerin Bankadan Yatma Zorunluluğu (11 Ekim 2018 - Perşembe)
Suriyeli İşçi Çalıştırma Hakkında (04 Ekim 2018 - Perşembe)
Ölüm Tazminatı Nedir ? Kime Ödenir? (16 Ağustos 2018 - Perşembe)
İşçinin Yemek Molası Kaç Dakika? (09 Ağustos 2018 - Perşembe)
Bedelli Askerlik İzinden Sayılacak Mı? (02 Ağustos 2018 - Perşembe)
BAĞ-KUR BORÇLARI SİLİNİYOR (05 Temmuz 2018 - Perşembe)
İşçiye Yol Parası Ödenmesi Zorunlu mudur? (14 Haziran 2018 - Perşembe)
ASKERE GİDEN İŞÇİNİN HAKLARI NELERDİR? (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Sayfa:
Oğuzhan Sarzep
Oğuzhan Sarzep
Zirveyi Seviyoruz
Haydar Mermer
Haydar Mermer
Yazık Etti İnsanlığa
Muhittin Karahan
Muhittin Karahan
Hurafelerin Dinle İlgisi Yoktur
Orhan Arslan
Orhan Arslan
Belediye Başkanlarının Sorumlulukları
Kuzey Akkaş
Kuzey Akkaş
Mezhepler Arasında Ayrılık Yoktur
Hanife Döner
Hanife Döner
Mahmure Su
Halil İbrahim Budaklı
Halil İbrahim Budaklı
İş Nerede Ticaret Nerede
Alper Duran
Alper Duran
Allah, İnsan, Hata Ve Af
Adem Yıldırım
Adem Yıldırım
CHP´de Neler Oluyor (Yine Bir Komplo Mu?)
Muzaffer Karadağ
Muzaffer Karadağ
Öğretmen Gücünü Nereden Alır?
Yurdal Epsileli
Yurdal Epsileli
Güzel Günler Gelecek
Adem Akgül
Adem Akgül
Birbirinden Lezzetli Sivas Yemekleri
Taner Karabal
Taner Karabal
Gün Birlik Olma ve Dayanışma Günüdür
Aydın Deliktaş
Aydın Deliktaş
Üçüncü Tür
Aykut Özdoğan
Aykut Özdoğan
Büyüme Hormonu Nedir?
Ekrem Arıs
Ekrem Arıs
Ülkemizde Muay Thai
Metehan Dağcıoğlu
Metehan Dağcıoğlu
Unutulan Bir Değer: Şahabeddin-İ Sivasi
Ahper Nuri Delican
Ahper Nuri Delican
Aile Yapısı
Ahmet Tırpan
Ahmet Tırpan
Kurban Kesilirken Hangi Dualar Okunur?
İsmail Ayhan
İsmail Ayhan
Sivas Belediyespor Sancılı…
Fatih Tabur
Fatih Tabur
Adakta Gaye Allah Rızası Olmalıdır
Kürşad Özkaynar
Kürşad Özkaynar
Goebbels, Komünizm ve Bolşevizm
Eyüp Demirer
Eyüp Demirer
Liyakat, Sadakat ve İlle De Ehliyet
Neslihan Dereli
Neslihan Dereli
İşçiye Cuma Namazı İzni Verilmemesi (İşçi Bakımından) Haklı Fesih Sebebi Midir? –Son-
Emre Gürkan Gürleyük
Emre Gürkan Gürleyük
Yerel Seçimin Ardından,
Mustafa Coşkun
Mustafa Coşkun
AK Parti Toplantısı Sonrası Sivaslılar Ne Yapacak?
Kübra Duran
Kübra Duran
Ege Kıta Sahanlığı Sorunu
Hadi Töre
Hadi Töre
İran 2
Fatma Karakuzu
Fatma Karakuzu
Kitap İnsanı, İnsan Dünyayı Değiştirir
Abdullah Ağbektaş
Abdullah Ağbektaş
40. Hadisi Şerif
Esra Kurt
Esra Kurt
Süresiz Nafaka
Emre Şağban
Emre Şağban
Şehit
Ali Bozkurt
Ali Bozkurt
TİKİ-TAKA
İbrahim Özmen
İbrahim Özmen
Vampir
Ajda Mutlu
Ajda Mutlu
Dünya Çok Güzel, Gezmelisin !
Halil Kalemci
Halil Kalemci
Capital 500 Açıklandı
Yusuf Doğan
Yusuf Doğan
İLAHİ ADALET…
Süleyha Kara
Süleyha Kara
SEVGİNİN ADI
DOLAR
5.7479
EURO
6.3805
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
İmanın efdali: nerede olursan ol, Allah’ın (CC) seninle olduğunu bilmendir.

Hz. Muhammed
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
1

1