Camilerimizin Fonksiyonları Nelerdir?
Tarih: 5.10.2019 07:00:00
Muhittin Karahan

Sevgili dostlar, bugünkü köşe yazımda 1-7 Ekim Camiler ve Din Görevlileri Haftası münasebetiyle camilerimizin ve mescitlerimizin fonksiyonlarına dikkat çekmeye çalışacağım.

Değerli okurlarım; câmilerin fonksiyonlarını,  Mabed,  Yönetim merkezi,  İlim ve kültür merkezi olarak üç grupta mütalâa etmek mümkündür.

Mabed olarak: Esas itibariyle mescidler içinde ibadet edilmek üzere inşa edilmişlerdir. Bu itibarla kudsiyet kazanmışlar ve "Allah´ın evi" adını almışlardır. Kur´an Allah´ın adının anılması için yapıldığını belirtmektedir (Cin, 72/18). İslâm dini toplu ibadeti teşvik etmiştir. Cemaatle kılınan namaz, yalnız kılınandan 25-27 derece daha üstün tutulmuştur. Her renkten ve sınıftan insanın bir araya gelip omuz omuza ibadet etmeleri, sosyal dayanışmanın sağlanmasında önemli bir faktör olmuştur.

Yönetim merkezi olarak: Hz. Peygamber (asm)´in nübüvvet görevi yanında, devlet başkanlığı, hâkimlik, komutanlık gibi görevleri de vardı. Bu görevler, İslâm devlet başkanının görevleridir. Medine´deki Mescid-i Nebevî O´nun (asm) bu görevlerine uygun olarak devletin idare merkezi özelliği taşımakta idi. Elçiler orada karşılanır, bazen orada misafir edilir, ordu orada teçhiz edilip sefere gönderilir, dâvâlara orada bakılır, devletin hazinesi orada muhafaza edilir ve sarfedilmesi gereken yerlere oradan sarfedilirdi. Câmilerin bu görevleri vilâyetler düzeyinde de aynı idi. Câmiler halkın birbirleriyle ve devletle kaynaştığı bir yer durumundaydı. İlk Osmanlı câmileri de bir devlet merkezi olarak plânlanmış ve bu görev için kullanılmışlardır.

Bir İlim ve Kültür Merkezi Olarak: Hiç bir din İslâm kadar ilme önem vermemiştir. Kendisinin "muallim" olarak gönderildiğini ifade eden Hz. Peygamber (asm) Mescid-i Nebevî´deki "Suffe" ile, üniversitelerin ilk temelini atmıştır. Suffe yatılı bir üniversite özelliği taşımakta idi. Hz. Peygamber (asm)´le başlayan ders halkaları değişik ilim dallarını da içine alarak yüzyıllarca, mescidlerde devam etmiştir.

Hz. Peygamber (asm) zamanında değişik sosyal amaçlar için de kullanılan mescid (câmi) bir çok müessesenin temelini oluşturur. Câmilere sığamaz hale gelen bu müesseseler daha sonra külliyeleri meydana getirmiştir. Zamanla câmiler, herkesin okuması için eserlerinirı bir nüshasını buralara bırakan müellifler sayesinde, bir kütüphane hizmeti de vermişlerdir. Satın alınan kitaplarla zenginleştirilen bu kütüphaneler, "hâfız-ı kütüp" adı verilen memurlarca idare ediliyordu. Böylece câmiler ruh ve maddenin bütünleştiği bir merkez durumundaydı.

Şimdi de cami adabına dikkat çekmek istiyorum.

"Ey Âdem oğulları, her mescidde zînetlerinizi takının." (A´raf, 7/31) buyurmaktadır. "Zînet"ten maksat edeptir. Câmilerin ilk yapılış gayesi Allah´a ibadettir. Bu bakımdan ibadet esnasında, cemaati rahatsız edecek derecede yüksek sesle konuşmak, soğan-sarmısak gibi kokusu çirkin görülen şeyler yenilerek câmiye gelmek, safları çiğneyerek ileriye geçmeye çalışmak vb. davranışlar hoş karşılanmamıştır. Hz. Peygamber (asm) mescidlere girerken sağ ayağı ile girer ve (euzü billahi azimi vebacehehe ekrame vesalihinehü agdıma eşşeydani ercaim) diye dua ederdi. Mescidlere girildiğinde iki rekat "tahiyyetü´l-mescid"* (câmiye hürmet) namazı kılmak Hz. Peygamber (asm)´in sünnetidir. (İbn Kesir, Tefsir, V, 106)

İslâm geleneğinde, özellikle de mahallî farklılıklarıyla birlikte Arap dünyasında insanları toplama, bir araya getirme fonksiyonu itibariyle cuma ve bayram namazlarının kılındığı daha geniş ve daha büyük yapılara ´câmi´ denilegelmesi şöhret kazanmıştır. Dolayısıyla bu bölgelerde özellikle cuma ve bayram namazları sadece adına câmi denilen bu yapılarda îfa edilmektedir. Mescid kelimesi ise, yaygın anlayışa göre içinde sadece namaz kılınan yer anlamında kullanılmaktadır. Bu itibarla özellikle memleketimiz dışında İslâm coğrafyasında mescid kelimesi daha yaygın olarak kullanılmaktadır. İngilizce ´mosque´ kelimesi de ´mescid´ kelimesinden dönüşmüş hâli olarak mücerret, Müslümanların ibadet ettikleri yere genel ad olmuştur. Ülkemizde cuma namazları ayırımı yapılmaksızın içinde ´namaz kılınan yapılar´ için yaygın olarak câmi kelimesi kullanılmaktadır. Hacim itibariyle daha küçük yapılara da mescid denildiği gözlemlenmektedir.

İslâm´da Mescidin Yeri ve Önemi

Mescidler insanın yaratılmasındaki kilit hedef ibadetin yapıldığı yerler olup bu yönüyle de İslâm´ın şiarıdır. Dolayısıyla İslâm dini bu kutsal mekânlara çok önem vermiş, buraların imâr edilmesini emir ve tavsiye etmiştir.. Cenab-ı Hakk Tevbe 18. âyette

´Allah´ın mescitlerini, ancak Allah´a ve âhiret gününe iman eden, namazlarını dosdoğru kılan, zekâtlarını veren ve Allah´tan başkasından korkmayan kimseler imâr eder. İşte, doğru yola erenlerden olmaları umulanlar bunlardır.´ buyurmaktadır. Âyette geçen ´imâr etme´ anlamı hem ümrânı maddî kapsamında inşâ, tamir, tefriş ve hizmetleri, hem de mânevî olarak buralarda başta beş vakit namazlar olmak üzere mevcudiyetlerine sebep teşkil eden her türlü ibadet ü taatin ifâ edilmesi, Müslümanlarca dolup taşması anlamlarına tevil edilir. Efendimiz (sas) bir hadîslerinde´Yeryüzünde Allah´a en sevimli yerlerin mescidler´ olduğunu bildirmiştir. (Müslim, Salât, 53)

İslâm tarihinde bugünkü anladığımız mânâda sadece ibadete hasredilmek üzere bina edilen ilk mescid, daha önce Mekke´den hicret eden ilk muhacirlerin Medine-i Münevvere´nin dış mahallelerinde yer alan Kubâ mıntıkasındaki Amr b. Avfoğullarının hurma bahçesinin bulunduğu yeri düzenleyerek namaz kılmaya başladıkları yerdir. Efendimiz (asM) hicret esnasında henüz Medine´ye varmadan bu bölgeye gelmiş, birkaç gün kalmış ve burayı biraz daha genişleterek Kubâ mescidini inşa etmiştir. Kaynaklarda Mescid´in inşasında en büyük gayretin Ammar b. Yâsir (ra) tarafından göstermiş olduğu zikredilir. Dolayısıyla kendisi hakkında ´İslâm´da ilk mescid bina eden kimse´ denilir. Allahu Teâla Tevbe Sûresi 108. âyette bu mescidi:

´İlk günden takvâ üzerine kurulan mescid içinde namaz kılman elbette daha doğrudur. Onda temizlenmeyi seven adamlar vardır. Allah da çok temizlenenleri sever.´ diyerek vasıflandırmıştır. Efendimiz (asm) cumartesi, bazı rivayetlerde de pazartesi günleri mutad şekilde bu mescidi ziyaret ettiği, burada namaz kıldığı söylenir. Bir rivayette de ´Kim güzel bir şekilde abdest alır, sonra Kubâ Mescidine gelir ve orada namaz kılarsa onun için umre sevabı vardır´ (İbn Mâce, İkâme, 198; Tirmîzi, Sâlat, 242) buyurmuştur. Medine´ye vardıktan sonra Mescid-i Nebevî inşâ edilmiştir. Bir peygamber düşünün; ashabı ile birlikte memleketinden, yurdundan, yuvasından çıkartılmış, uzun, yorucu ve meşakkatli bir yolculuktan sonra henüz kendilerini neyi beklediğini bilmedikleri yeni bir diyara geliyorlar ve ilk yaptıkları şey mescid inşâ etmek. Bu durum İslâm´da mescidin ne kadar önem arz ettiğini ifade etme adına çok önemli olsa gerektir.

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Kul ve Kamu Hakkı Büyük Günahtır (19 Ekim 2019 - Cumartesi)
Vatan Sevgisi İmandandır (12 Ekim 2019 - Cumartesi)
Camiler Hayat Kaynağımızdır (28 Eylül 2019 - Cumartesi)
Tevazuda Sınır İyi Ayarlanmalı (21 Eylül 2019 - Cumartesi)
İkinci Büyük Günah: Cana Kıymak (14 Eylül 2019 - Cumartesi)
Muharrem Ayının Önemi Nereden Geliyor? (07 Eylül 2019 - Cumartesi)
İslâm´da Cihad Farzdır (31 Ağustos 2019 - Cumartesi)
Faiz, Haram Kazanç Demektir… (24 Ağustos 2019 - Cumartesi)
İslam´da Hoşgörü (17 Ağustos 2019 - Cumartesi)
İslam Adalet Üzere Yükselen Bir Dindir (10 Ağustos 2019 - Cumartesi)
Kurbanla Allah´a Yaklaşılır (03 Ağustos 2019 - Cumartesi)
Tesettür Neden Gereklidir? (27 Temmuz 2019 - Cumartesi)
Cuma müminlerin bayramıdır (20 Temmuz 2019 - Cumartesi)
Dürüst olmak adaletli davranmaktır (13 Temmuz 2019 - Cumartesi)
İmtihan Da Hayatın Bir Gerçeği (06 Temmuz 2019 - Cumartesi)
Hac, Gücü Yeten Her Müslüman´a Farzdır (29 Haziran 2019 - Cumartesi)
İhlas´ın fazileti (22 Haziran 2019 - Cumartesi)
Allah´a Kul Olana Kullar Hizmetkar Olur (15 Haziran 2019 - Cumartesi)
Asıl İyilik Nedir? (08 Haziran 2019 - Cumartesi)
Bayramlar Sevinç Günleridir (01 Haziran 2019 - Cumartesi)
Zekat Nedir, Kimlere Verilir? (25 Mayıs 2019 - Cumartesi)
Ramazan Ayında Neler Yapılır? (18 Mayıs 2019 - Cumartesi)
Ramazan Kur´an Ayıdır (11 Mayıs 2019 - Cumartesi)
Hayırlı Olsun.. (04 Mayıs 2019 - Cumartesi)
Tarıma El Atılmalı… (27 Nisan 2019 - Cumartesi)
Emareler Olumlu.. (20 Nisan 2019 - Cumartesi)
Bugün Gündem Spor… (13 Nisan 2019 - Cumartesi)
Hayırlı Olsun (06 Nisan 2019 - Cumartesi)
Eğitim Anne Kucağında Başlar (30 Mart 2019 - Cumartesi)
Sayfa:
Orhan Arslan
Orhan Arslan
Barış Pınarı Harekatı
Haydar Mermer
Haydar Mermer
İçişleri Bakanlığı´na Çağrıdır!
Kuzey Akkaş
Kuzey Akkaş
Duyarlı Olmak Yürekli Olmaktır
Adem Akgül
Adem Akgül
Birbirinden Lezzetli Sivas Yemekleri
Alper Duran
Alper Duran
Dikenler ve Güller
Muhittin Karahan
Muhittin Karahan
Kul ve Kamu Hakkı Büyük Günahtır
Taner Karabal
Taner Karabal
Gün Birlik Olma ve Dayanışma Günüdür
Yurdal Epsileli
Yurdal Epsileli
Her Türk Asker Doğar
Oğuzhan Sarzep
Oğuzhan Sarzep
Yiğido Zirve Aşkına
Aydın Deliktaş
Aydın Deliktaş
Üçüncü Tür
Muzaffer Karadağ
Muzaffer Karadağ
Okullar Açılıyor, Anneler Hazır Mı? -2-
Aykut Özdoğan
Aykut Özdoğan
Büyüme Hormonu Nedir?
Ekrem Arıs
Ekrem Arıs
Ülkemizde Muay Thai
Metehan Dağcıoğlu
Metehan Dağcıoğlu
Unutulan Bir Değer: Şahabeddin-İ Sivasi
Ahper Nuri Delican
Ahper Nuri Delican
Aile Yapısı
Ahmet Tırpan
Ahmet Tırpan
Kurban Kesilirken Hangi Dualar Okunur?
İsmail Ayhan
İsmail Ayhan
Sivas Belediyespor Sancılı…
Fatih Tabur
Fatih Tabur
Adakta Gaye Allah Rızası Olmalıdır
Hanife Döner
Hanife Döner
Hakikat Mülküne Varan Bir Dost: Ayşe Şasa –Son-
Kürşad Özkaynar
Kürşad Özkaynar
Goebbels, Komünizm ve Bolşevizm
Eyüp Demirer
Eyüp Demirer
Liyakat, Sadakat ve İlle De Ehliyet
Neslihan Dereli
Neslihan Dereli
İşçiye Cuma Namazı İzni Verilmemesi (İşçi Bakımından) Haklı Fesih Sebebi Midir? –Son-
Emre Gürkan Gürleyük
Emre Gürkan Gürleyük
Yerel Seçimin Ardından,
Mustafa Coşkun
Mustafa Coşkun
AK Parti Toplantısı Sonrası Sivaslılar Ne Yapacak?
Halil İbrahim Budaklı
Halil İbrahim Budaklı
Kriz Mi? Kim Demiş? Bu Şehri Yönetenler Krizle Dalga Geçiyor!
Kübra Duran
Kübra Duran
Ege Kıta Sahanlığı Sorunu
Hadi Töre
Hadi Töre
İran 2
Fatma Karakuzu
Fatma Karakuzu
Kitap İnsanı, İnsan Dünyayı Değiştirir
Abdullah Ağbektaş
Abdullah Ağbektaş
40. Hadisi Şerif
Esra Kurt
Esra Kurt
Süresiz Nafaka
Emre Şağban
Emre Şağban
Şehit
Ali Bozkurt
Ali Bozkurt
TİKİ-TAKA
İbrahim Özmen
İbrahim Özmen
Vampir
Ajda Mutlu
Ajda Mutlu
Dünya Çok Güzel, Gezmelisin !
Halil Kalemci
Halil Kalemci
Capital 500 Açıklandı
Yusuf Doğan
Yusuf Doğan
İLAHİ ADALET…
Süleyha Kara
Süleyha Kara
SEVGİNİN ADI
DOLAR
5.7712
EURO
6.4158
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Melaike, çanı olan kervana arkadaş olmaz.

Hz. Muhammed
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
-Global ısınma yükselen deniz seviyesi 2050 yılında shangai ve deniz kıyısındaki Çin şehirlerinde büyük sellere neden olacak.bu sellerde 76 milyon kişi evsiz kalacak. -Üzerinde barkodu olan ilk ürün Wringleys marka sakızdır. -Kereviz yerken harcanan ka

İlginç Bilgiler 3