Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – Sukuk -2-
Tarih: 11.2.2019 07:00:00
Neslihan Dereli

SUKUK ÇEŞİTLERİ

Finansman ve ticari işlemlerde kullanma şekillerine göre sukuklar çeşitlilik göstermektedir. En önemlileri icara, muşaraka, salam ve istisna sukuklarıdır.

1.  Mudaraba Sukuku

Mudaraba hissesinde eşit değerde paylara sahipliği (mülkiyet) temsil eden, mülkiyetin tam olduğu, murabaha alıcılarının isminin kaydedildiği ve getirinin sahip olunan hisseye göre dağıtıldığı yatırım sukuklarıdır. Bu tür sukuk alıcıları (rabbul-mal) mal sahibidirler. Mudaraba sukuku büyük yatırım projelerinde geniş kitlelerin katılımını arttırmak için kullanılır.

Mudaraba sukukunun belirgin özellikleri şunlardır:

I. Mudaraba sukuku, ortak mülkiyeti ifade eder ve sukuk ihraç edene karşı özel projelerde sukuk alıcısına hisse hakkı verir.

II. Mudaraba sukuku sözleşmesi, ihraç ile ilgili sermayenin türü, getiri oranı ve diğer şartların şeri hükümlere uygunluğunu gösteren tüm bilgilerin yer aldığı ihracın tanıtımındaki resmi bildirime dayanmaktadır.

III. Mudaraba sukuku alıcısına, sözleşmeyi (kontrat) kendi takdiriyle menkul kıymet piyasasında    satarak    mülkiyeti    başkasına    devretme    hakkı    verilmiştir. Mudaraba sukukunun satışı aşağıda listelenen kurallara göre yapılmalıdır.

a. Projenin operasyonundan önce Murabaha sermayesi, para şeklinde ise Mudaraba  sukukunun  alım-satımı  işlemi  para  ile  para  değişimi  gibidir.  Bu durumda kıymetli maden alım/satım (bay al sarf) kuralları uygulanmaktadır.

b. Murabaha sermayesi borç şeklinde ise İslamiyet´in borç hukuku kurallarına uyması gerekir.

c.  Murabaha  sermayesi  nakit,  mal,  emlak,  alacak  ve  kardan  oluşan  sepet şeklinde ise işlem karşılıklı anlaşmaya dayalı piyasa fiyatına göre yapılmalıdır.

IV. Sukuk alıcılarından fon toplayan SPV/ idareci kendi fonunu da yatırım yapar.

Mudarip olarak kardaki payına ilave olarak SPV katkıda bulunduğu kendi sermayesi oranına göre getiri elde eder.

V. Tanıtım  broşürü  veya  Mudaraba  sukuku,  ihraç  eden  veya  fonun  yöneticisi tarafından sermaye, sabit getiri veya sermaye oranına göre getiri için herhangi bir garanti içermemektedir. Aynı şekilde;

a.  Tanıtım  broşürü  veya  onun  devam  olarak  ihraç  edilen  Mudaraba  sukuku, sukuk alıcısına belirli bir miktarda ödeme yapılmasını öngörmeyebilir.

b. İslami kurallar uygulanarak gelir paylaşılabilir.

c. Projenin kar ve zararı yayımlanmalı ve sukuk alıcılarına dağıtılmalıdır.

VI.  Gelirden kesinti yapılarak sermaye kaybı gibi beklenmedik durumlar için rezerv oluşturulabilir.

VII. Tanıtım broşürü, mudaraba sözleşmesinden bağımsız olmak şartıyla yasal veya finansal herhangi bir getiri olmadan projedeki zararı karşılamak amacıyla üçüncü kişilerin belir bir miktar hibe vaadini içerebilir.

Üyelik için belirlenmiş zamanın bitiminde, sukuk alıcısı kendi rızasıyla menkul kıymet piyasasında işlem yaparak (satarak) mülkiyet hakkını başkasına transfer edebilir.

İşlem Adımları

Mudarip,  proje  sahibiyle  projenin  görevlendirmesi/  inşası  için  anlaşmaya varır.

SPV, fon sağlamak için sukuk ihraç eder.

Mudarib, proje faaliyetinden gelen nihai sermaye hâsılatı ve düzenli getiri ödemesi alır.

Mudarip, tamamlanınca projeyi sahibine teslim eder.

Mudaraba Sukuku Uygulaması

Shamil Bank (Bahreyn), Suudi Arabistan´da faaliyet  gösteren bir gayrimenkul şirketiyle arazi geliştirme projesi (Al Ehsa Special Realty Mudarabası) ile 360 milyon Suudi Riyali değerinde yatırım sermayesi temin etmiştir. Mudarabanın amacı yatırımcılara arazi finansmanına katılımlarından dolayı getiri sağlamaktır.

2.  Muşaraka Sukuku

Muşaraka varlığının mülkiyetini temsil eden yatırım sukuklarıdır. Sukuk ihraç edenlerin yatırım kararlarında referans gösterilen sukuk alıcılarından oluşan komite oluşturmaları durumunda sukuku elinde bulunduranlar ve sukuku ihraç edenler arasındaki ilişkinin organizasyonu hariç mudaraba sukukundan farkı yoktur. Muşaraka Sukuku, ortaklık sözleşmesine dayalı mevcut bir işin finansmanını geliştirmek veya yeni bir projeyi tesis etmek için kullanılır. Sertifikayı elinde bulunduranlar hisseleri oranında projenin veya faaliyetin sahibi olurlar. Bu Muşaraka sertifikaları ciro edilebilir enstrüman olarak işlem görür ve ikincil piyasalarda alınıp satılabilirler.

Yeni bir projenin kurulması, varolan bir projenin geliştirilmesi veya herhangi bir ortaklık sözleşmesini temel alan bir faaliyetin finansmanı için eşit değerde ihraç edilmiş sertifikalardır. Yatırım acentesi, mudaraba veya katılım esasına dayalı muşaraka sertifikalarıyla sertifika sahipleri hisseleri oranında projenin veya faaliyetin sahibi olurlar.

İşlem Adımları       

Sabit bir dönem ve anlaşılan kar paylaşımı için SPV ve şirket muşaraka anlaşması yaparlar.

Şirket periyodik olarak SPV´nin muşaraka hisselerini satın almayı garanti eder.

Şirket  (Muşarık  olarak)  Muşarakaya  konu  olan  toprağa  veya  diğer  fiziksel aktiflere katkıda bulunur.

SPV (Muşarık olarak) nakit (muşarakaya yatırım yapanlardan elde edilen ihraç geliri vb.) katkıda bulunur.

Muşaraka, muşarakaya eklenen ilave nakitlerle toprağı veya fiziksel değerleri geliştirmesi için ve geliştirilen değerleri Muşaraka namına satıp/kiralaması için bir şirketi yetkili acente atar.

Yetkili acente (şirket) sabit acenta ücretine ilave olarak teşvik edici değişken ücret elde edecektir.

Karlar sukuk hissedarlarına dağıtılır.

Şirket, yarı yıl esasına göre SPV´nin muşaraka hisselerini önceden anlaşılan fiyat üzerinden satın almayı vazcayılamaz şekilde garanti eder ve sabitlenmiş dönem sonunda SPV´nın muşarakada hiçbir hissesi kalmaz.

Devamı yarın…

Anahtar Kelimeler: Faizsiz, Menkul, Kıymet, Kullanımı, Sukuk
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – Sukuk -4- (13 Şubat 2019 - Çarşamba)
Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – SUKUK (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
Hizmet Tespit Davası ve Cezaları (10 Ocak 2019 - Perşembe)
Tarımda Verimliliği Etkileyen Faktörler (13 Aralık 2018 - Perşembe)
Konkordato Nedir? Kimler Nasıl Başvurabilir? (29 Kasım 2018 - Perşembe)
Cenaze Ödeneği Nedir? (24 Kasım 2018 - Cumartesi)
Evlat Edinen İşçinin Hakları (16 Kasım 2018 - Cuma)
Ücretlerin Bankadan Yatma Zorunluluğu (11 Ekim 2018 - Perşembe)
Suriyeli İşçi Çalıştırma Hakkında (04 Ekim 2018 - Perşembe)
Ölüm Tazminatı Nedir ? Kime Ödenir? (16 Ağustos 2018 - Perşembe)
İşçinin Yemek Molası Kaç Dakika? (09 Ağustos 2018 - Perşembe)
Bedelli Askerlik İzinden Sayılacak Mı? (02 Ağustos 2018 - Perşembe)
BAĞ-KUR BORÇLARI SİLİNİYOR (05 Temmuz 2018 - Perşembe)
İşçiye Yol Parası Ödenmesi Zorunlu mudur? (14 Haziran 2018 - Perşembe)
ASKERE GİDEN İŞÇİNİN HAKLARI NELERDİR? (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Sayfa:
DOLAR
5.2601
EURO
5.9335
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
"Bir mum diger bir mumu tutusturmakla isigindan birsey kaybetmez."

ANONIM
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
-Günümüzde evlenenlerin yüzde ellisi boşanmaktadır. (Bak bunu duyduğum iyi oldu ben zaten evlenmiyecem böylece kamçılamış oldum bu sözlerle) -Rodin’in ünlü ‘düşününen adam’ heykeli aslında İtalyan şair dante’nin portresidir. -Uranüs çıplak gözle görülen

İlginç Bilgiler 4