Yurt Dışı Şube Kazançlarının Verilendirilmesi -4-
Tarih: 4.2.2019 07:00:00
Neslihan Dereli

IX- YURT DIŞINDA ÖDENEN VERGİLERİN MAHSUBU

Yurt dışı şube kazancı için Türkiye´de istisna hükümlerinden dolayı vergileme yapılmazsa yurt dışında ödenen vergilerin Türkiye´de mahsubu mümkün olamayacaktır. Ancak yurt dışı şube kazançları istisnasının şartlarına uyulmadığı için Türkiye´de beyan edilen ve vergilendirilen kazançlar oluşursa yurt dışında ödenen vergilerin belirli şartlarla Türkiye´de mahsubu mümkündür.

KVK´nın 33/4. maddesi uyarınca yurt dışı kazançlar üzerinden ödenip Türkiye´de tarh olunacak vergilerden mahsup edilebilecek yurt dışında ödenen kurumlar vergisi ve benzeri vergiler, hiçbir surette yurt dışında elde edilen kazançlara %20 kurumlar vergisi oranının uygulanmasıyla bulunacak tutardan fazla olamayacaktır.

Yurt dışında ödenen vergilerin Türkiye´de hesaplanacak kurumlar vergisinden mahsup edilmesi istendiğinde, Türkiye´deki vergi matrahına dahil edilen yurt dışı kazanç tutarının bu vergileri de içerecek şekilde brütleştirilmiş olması gerekmektedir.

KVK´nın 33/9. maddesi uyarınca yurt dışında yabancı para ile ödenen vergilere, bunların ilgili bulunduğu kazançların genel sonuç hesaplarına intikali esnasındaki kur uygulanacaktır.

Aynı maddenin 4. fıkrası hükmü uyarınca, zarar mahsubu veya istisnalar sonucu ilgili yılda Türkiye´de vergiye tabi kurum kazancının oluşmaması nedeniyle, Türkiye´deki beyannamelere dahil edilen yurt dışı kazançlar üzerinden mahallinde ödenen vergilerin kısmen veya tamamen mahsubuna imkan bulunmazsa, bu mahsup hakkı izleyen üçüncü hesap dönemi sonuna kadar kullanılabilecektir.

Yine KVK´nın 33/5. maddesinde öngörüldüğü üzere, yurt dışında ödenen vergilerin geçici vergiden mahsubu mümkündür. Geçici vergilendirme dönemi içinde yurt dışından elde edilen gelir bulunması halinde, bu gelirler üzerinden elde edildiği ülkelerde kesinti veya diğer şekillerde ödenen vergiler, o dönem için hesaplanan geçici vergi tutarından da mahsup edilebilecektir. Ancak, indirilecek tutar, yurt dışında elde edilen kazançlara %20 geçici vergi oranının uygulanmasıyla bulunacak tutardan fazla olamayacaktır.

Yabancı ülkelerde vergi ödendiği, yetkili makamlardan alınarak mahallindeki Türk elçilik veya konsoloslukları, yoksa mahallinde Türk menfaatlerini koruyan ülkenin aynı nitelikteki temsilcileri tarafından tasdik olunan belgelerle tevsik olunmadıkça, yabancı ülkede ödenen vergiler Türkiye´de tarh olunan vergiden indirilemeyecektir.

Kurumlar vergisinden indirim konusu yapılan vergilerin yabancı ülkelerde ödendiğini gösterir belgelerin, tarhiyat sırasında mükellef tarafından ibraz edilememesi halinde, yabancı ülkede ödenen veya ödenecek olan vergi, %20 kurumlar vergisi oranını aşmamak şartıyla o memlekette cari olduğu bilinen oran üzerinden hesaplanacaktır. Tarhiyatın bu suretle hesaplanan miktara isabet eden kısmının ertelenmesi, ibraz edilmesi gereken belgelerin, tarh tarihinden itibaren en geç 1 yıl içinde ilgili vergi dairesine ibraz edilmesi halinde, bu belgelerde yazılı kesin tutara göre tarhiyatın düzeltilmesi gerekmektedir.

Mücbir sebepler olmaksızın belgelerin anılan süre zarfında ibraz edilmemesi veya bu belgelerin ibrazından sonra ertelenen vergi tutarından daha düşük bir mahsup hakkı olduğunun anlaşılması halinde, ertelenen vergiler için 6183 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak gecikme zammı hesaplanacaktır.

X- YURT DIŞI ŞUBE ZARARININ MAHSUBU

KVK´nın 9. maddesi uyarınca kurumların yurt dışı faaliyetlerinden doğan zararlarını, Türkiye´de beyan ettikleri kazançlardan indirebilmeleri mümkündür. Bunun için faaliyette bulundukları ülkenin vergi kanunlarına göre beyan ettikleri vergi matrahlarını (zarar dahil), her yıl o ülke mevzuatına göre denetim yetkisini haiz kuruluşlara incelettirip rapora bağlatmaları ve bu raporun aslı ile birlikte tercüme edilmiş bir örneğini Türkiye´deki ilgili vergi dairesine vermeleri şarttır. Ayrıca, söz konusu denetim kuruluşlarınca hazırlanan rapor ekinde yer alacak vergi beyanları ile bilanço ve gelir tablosunun, yabancı ülkedeki yetkili makamlara onaylatılması zorunludur.

Faaliyette bulunulan yabancı ülkede denetim yetkisini haiz bir denetim kuruluşunun olmaması halinde, her yıla ait vergi beyannamesi ve eki bilanço ile gelir tablosunun, yabancı ülkenin yetkili makamlarından alınacak veya onaylatılacak birer örneğinin, mahallindeki Türk elçilik veya konsoloslukları, yoksa orada Türk menfaatlerini koruyan ülkenin aynı mahiyetteki temsilcilerine onaylatılarak, aslının ve tercüme edilmiş bir örneğinin ilgili vergi dairesine verilmesi gereklidir.

Ancak, yurt dışı şubenin faaliyetinin zararla sonuçlanması halinde, bu zararın yurt içi kazançtan indirilebilmesi mümkün bulunmamaktadır. Çünkü KVK´nın 9. maddesi Türkiye´de kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlarla ilgili zararların mahsubunu kabul etmemektedir. KVK´nın 5. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi ile kurumların yurt dışında bulunan iş yerleri veya daimi temsilcileri aracılığıyla elde ettikleri kurum kazançları kurumlar vergisinden istisna edilmiş olduğundan, bu faaliyetlerden zarar doğması halinde, bu zararların diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlardan indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Öte yandan istisnanın şartlı olması, zarar mahsubu konusunu karışık hale getirebilmektedir. Yurt dışında bulunan işyerleri veya daimi temsilciler aracılığıyla elde edilen kurum kazancı doğduğu ülke vergi kanunları uyarınca en az %15 oranında gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükünü taşımazsa ve söz konusu yurt dışı şube faaliyeti zararla sonuçlanırsa zarar mahsubu hakkının mümkün olduğu tartışmasızdır. Buna karşılık, daha ilk yılında yurt dışı faaliyetin zararla sonuçlanması halinde Maliye Bakanlığı´nın; “istisnaya tabi kazançlara ait zararların mahsubu mümkün değildir” demesi muhtemeldir. Ya da ilk yılında kârla sonuçlanan ancak elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye´ye transfer edilmeyen kazanç için Türkiye´de vergileme yapılırsa ve ikinci yıl bu faaliyetten zarar elde edilirse, bu zararın mahsubu mümkün olmayacak mıdır? Bu soruların cevabının zarar mahsubunu mümkün kılacak yönde olması, yurt dışında faaliyette bulunan firmaların sermayelerindeki azalışı kısmen telafi edebilecektir.

Ayrıca şubenin bulunduğu ülke ile yapılan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasındaki ticari kazançların vergilendirilmesini düzenleyen hükümler de zarar mahsubu konusunu etkileyebilmektedir. Eğer söz konusu anlaşmalar uyarınca şube kazançları sadece bulunduğu ülkelerde vergilendirilecekse, kazancın bu kısmı diğer akit devlette istisnaya tabi olacaktır. Dolayısıyla yine KVK´nın 9. maddesi çerçevesinde (çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarındaki hükümler sonucunda) Türkiye´de kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlarla ilgili zararların mahsubu mümkün olamayacaktır.

Maliye Bakanlığı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti´ndeki şubesinin faaliyeti zararla sonuçlanan bir firma için verdiği özelgede; şube zararının hem çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasındaki hükümler uyarınca hem de KVK´nın 5. maddesi uyarınca istisnaya tabi olduğunu, istisnaya tabi kazançların ise istisna dışı kazançlardan indirilemeyeceğini bildirmiştir.

Devamı yarın…

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
CDS, (Credit Default Swap) Nedir? -4- (19 Mart 2019 - Salı)
CDS, (Credit Default Swap) Nedir? -3- (18 Mart 2019 - Pazartesi)
CDS, (Credit Default Swap) Nedir? -2- (16 Mart 2019 - Cumartesi)
CDS, (Credit Default Swap) Nedir? (15 Mart 2019 - Cuma)
Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – Sukuk -4- (13 Şubat 2019 - Çarşamba)
Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – SUKUK (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
Hizmet Tespit Davası ve Cezaları (10 Ocak 2019 - Perşembe)
Tarımda Verimliliği Etkileyen Faktörler (13 Aralık 2018 - Perşembe)
Konkordato Nedir? Kimler Nasıl Başvurabilir? (29 Kasım 2018 - Perşembe)
Cenaze Ödeneği Nedir? (24 Kasım 2018 - Cumartesi)
Evlat Edinen İşçinin Hakları (16 Kasım 2018 - Cuma)
Ücretlerin Bankadan Yatma Zorunluluğu (11 Ekim 2018 - Perşembe)
Suriyeli İşçi Çalıştırma Hakkında (04 Ekim 2018 - Perşembe)
Ölüm Tazminatı Nedir ? Kime Ödenir? (16 Ağustos 2018 - Perşembe)
İşçinin Yemek Molası Kaç Dakika? (09 Ağustos 2018 - Perşembe)
Bedelli Askerlik İzinden Sayılacak Mı? (02 Ağustos 2018 - Perşembe)
BAĞ-KUR BORÇLARI SİLİNİYOR (05 Temmuz 2018 - Perşembe)
İşçiye Yol Parası Ödenmesi Zorunlu mudur? (14 Haziran 2018 - Perşembe)
ASKERE GİDEN İŞÇİNİN HAKLARI NELERDİR? (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Sayfa:
Alper Duran
Alper Duran
Beyaz Enteller
Haydar Mermer
Haydar Mermer
İkaz İkaz İkaz!!! -2-
Orhan Arslan
Orhan Arslan
19. Hafta Sürprizi
Adem Yıldırım
Adem Yıldırım
"Biz Hep Birlikte Türkiye´yiz"
Kuzey Akkaş
Kuzey Akkaş
Başınızı Gaflet Kumuna Sokmayın
Muzaffer Karadağ
Muzaffer Karadağ
Nasıl Kalkınabiliriz?
Erdem Tahıllıoğlu
Erdem Tahıllıoğlu
Fazîletli Anne-Babalar Evlât İçin Rahmettir
Taner Karabal
Taner Karabal
Sivas Kamuoyu Bu Konuda Hemfikir…
Hanife Döner
Hanife Döner
Spor Yapın Güzel İnsanlar
Halil İbrahim Budaklı
Halil İbrahim Budaklı
Ekonomi Bakanı´nın Sivas İş Dünyası İle Buluşması
Aydın Deliktaş
Aydın Deliktaş
Çevre
Muhittin Karahan
Muhittin Karahan
Namaz Dinin Direğidir
Oğuzhan Sarzep
Oğuzhan Sarzep
Sivas Gümbür Gümbür
Yurdal Epsileli
Yurdal Epsileli
Güzel Günler Gelecek
Adem Akgül
Adem Akgül
Birbirinden Lezzetli Sivas Yemekleri
Aykut Özdoğan
Aykut Özdoğan
Büyüme Hormonu Nedir?
Ekrem Arıs
Ekrem Arıs
Ülkemizde Muay Thai
Metehan Dağcıoğlu
Metehan Dağcıoğlu
Unutulan Bir Değer: Şahabeddin-İ Sivasi
Ahper Nuri Delican
Ahper Nuri Delican
Aile Yapısı
Ahmet Tırpan
Ahmet Tırpan
Kurban Kesilirken Hangi Dualar Okunur?
İsmail Ayhan
İsmail Ayhan
Sivas Belediyespor Sancılı…
Fatih Tabur
Fatih Tabur
Adakta Gaye Allah Rızası Olmalıdır
Kürşad Özkaynar
Kürşad Özkaynar
Goebbels, Komünizm ve Bolşevizm
Eyüp Demirer
Eyüp Demirer
Liyakat, Sadakat ve İlle De Ehliyet
Neslihan Dereli
Neslihan Dereli
İşçiye Cuma Namazı İzni Verilmemesi (İşçi Bakımından) Haklı Fesih Sebebi Midir? –Son-
Emre Gürkan Gürleyük
Emre Gürkan Gürleyük
Yerel Seçimin Ardından,
Mustafa Coşkun
Mustafa Coşkun
AK Parti Toplantısı Sonrası Sivaslılar Ne Yapacak?
Kübra Duran
Kübra Duran
Ege Kıta Sahanlığı Sorunu
Hadi Töre
Hadi Töre
İran 2
Fatma Karakuzu
Fatma Karakuzu
Kitap İnsanı, İnsan Dünyayı Değiştirir
Abdullah Ağbektaş
Abdullah Ağbektaş
40. Hadisi Şerif
Esra Kurt
Esra Kurt
Süresiz Nafaka
Emre Şağban
Emre Şağban
Şehit
Ali Bozkurt
Ali Bozkurt
TİKİ-TAKA
İbrahim Özmen
İbrahim Özmen
Vampir
Ajda Mutlu
Ajda Mutlu
Dünya Çok Güzel, Gezmelisin !
Halil Kalemci
Halil Kalemci
Capital 500 Açıklandı
Yusuf Doğan
Yusuf Doğan
İLAHİ ADALET…
Süleyha Kara
Süleyha Kara
SEVGİNİN ADI
DOLAR
5.9334
EURO
6.5369
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
"Gülen nar, bağı bahceyi de güldürür;

Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
1

1