İş Sözleşmesinin Haklı Nedenle İşveren Tarafından Bildirimsiz Feshi
Tarih: 31.5.2018 07:00:00
Neslihan Dereli

İş sözleşmesinin bildirimsiz olarak feshine imkan veren haklı sebeplerin ortaya çıkması durumunda iş sözleşmesi kendiliğinden sona ermediğinden, iş sözleşmesini fesih hakkı kazanan tarafın bu hakkını kullanarak sözleşmeyi sona erdirmesi gerekmektedir. Feshin “bildirimsiz” olmasının nedeni, bu bildirimin iş sözleşmesini anında (derhal) sona erdirmesidir. Bildirimsiz fesih, taraflardan birinin iş sözleşmesini haklı nedenlerle derhal sona erdirmesidir. Bu fesih türü, belirli nedenlerin ortaya çıkması sonucunda sözleşmeyi sürdürmesi kendisinden beklenemeyecek olan tarafın sözleşmeden kurtulmasına imkan sağlamaktadır. Belirli veya belirsiz süreli iş sözleşmeleri sınırlı sayıdaki bazı nedenlerin gerçekleşmesi durumlarda işveren tarafından bildirimsiz olarak (derhal) feshedebilir. İş sözleşmesinin feshini gerektiren haklı sebepler, İş Yasası´nda işçi ve işveren açısından ayrı maddelerde düzenlenmiştir. Bu çalışmada işverenin iş sözleşmesini haklı nedenle bildirimsiz (derhal) fesih nedenleri ve fesih usulü irdelenmiştir.

 

I.Bildirimsiz Fesih Nedenleri

 

A. Sağlık Nedenleri

 

1. İşçinin Kusurlu Davranışı Sonucu Hastalanması veya Sakatlanması

 

                İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa veya sakatlığa uğraması sonucunda ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla doğacak devamsızlığa uğraması durumunda iş sözleşmesi işveren tarafından bildirimsiz olarak feshedilebilmektedir. Bir aylık süre ibaresi takvim ayı anlamında değil, işçinin işe gelmediği son günden geriye doğru hesap edilecek bir aylık süreyi belirtmektedir.

 

2. İşçinin Tedavi Edilemeyecek Hastalığa Tutulması

 

                İşçinin tedavi edilemeyecek nitelikte hastalığa tutulduğunun ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun sağlık kurulunca saptanması durumunda işverenin iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme hakkı bulunmaktadır. Böyle durumlarda işçiye yükletilebilecek kusur bulunup bulunmadığı hususu önem taşımamaktadır.

 

3. İşçinin Kusuru Bulunmaksızın Hastalık veya Kazaya Uğraması, Gebelik ve Doğum Nedeniyle Devamsızlıkta Bulunması

 

                İşçinin kusuru bulunmaksızın hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi nedenlerle işe devamsızlığı durumunda, iş sözleşmesinin işveren tarafından bildirimsiz olarak feshedilebilmesi için, işçinin işyerindeki çalışma süresine (kıdemine) göre belirlenen ve İş Yasası´nın 17. maddesinde düzenlenen bildirim sürelerini altı hafta aşan devamsızlık yapılmış olması koşulu bulunmaktadır. Bu altı haftalık süre, doğum ve gebelik hallerinde doğumdan önce sekiz hafta ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı haftalık sürenin sonundan itibaren hesaplanması gerekmektedir.

 

B. Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Durumlar   

        

1. İşçinin İşvereni Yanıltması

 

                İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıf veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması durumunda işveren iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshedebilir.

 

2. İşçinin Namus ve Şerefe Dokunacak Davranışlarda Bulunması

 

                İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması durumunda işverenin iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme hakkı bulunmaktadır.

 

3. İşçinin Bir Başka İşçiye Cinsel Tacizde Bulunması

 

                İşçinin işyerindeki herhangi bir işçiye cinsel tacizde bulunması durumunda işverenin iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme hakkı bulunmaktadır.

 

4. İşçinin Sataşmada Bulunması

 

                İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması durumunda işverenin iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme hakkı bulunmaktadır.

 

5. İşçinin Doğruluk ve Bağlılığa Uymayan Davranışlarda Bulunması

 

                İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak , işverenin meslek sırlarını açıklamak, işveren veya işyeri hakkında asılsız şikayet veya ihbarda bulunmak, hasta olmadığı halde viziteye çıkmak , izinsiz olarak işi veya işyerini terk etmek, tepki amaçlı işi yavaşlatmak , gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda  bulunması durumunda işverenin bildirimsiz fesih hakkı bulunmaktadır.  

 

                İşyerine gece hayat kadını getirilmesi  işçinin mesai saatleri içinde işverenden izin almadan kendi işini yapması,  işçinin müşterilerden rüşvet alması, işçinin müşterilerin banka hesabından kendi adına virman yoluyla para çekmesi,  işçinin doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarına örnek gösterilebilir.

 

6. İşçinin İşyerinde Suç İşlemesi

 

                İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle (hürriyeti bağlayıcı ceza ile) cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi durumunda işverenin iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme hakkı bulunmaktadır. 

 

7. İşçinin İşe Devamsızlıkta Bulunması

 

                İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki iş günü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi durumunda işverenin iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme hakkı bulunmaktadır. 

 

                İşçinin işe devamsızlıkta hangi sebeplerin haklı sebepler sayılacağı konusunda önceden belirlenmiş kesin ve objektif kıstaslar bulunmamakla birlikte, işverenin bireysel iş sözleşmesi veya işyeri iç yönetmeliğine konulacak hükümler yoluyla hangi sebeplerin işe devamsızlıkta haklı sebepler sayılacağının belirlenmesi durumunda, haklı sebep kavramı somutlaşmış olmakta ve bildirimsiz fesihte işverenlerin fesih işlemini hukuki yönden güçlendirmektedir. İşçinin devamsızlığı akrabalarından birinin ölümü, dini görevlerini yerine getirmesi, tanıklık görevi, seçime katılma, eşin doğum yapması, eşin veya çocuğun hastalanması gibi haklı nedenlere dayanıyorsa ve işçi bu durumu işverene bildirmişse, işverenin sözleşmeyi feshi için haklı neden oluşmayacaktır.

 

8. İşçinin Görevini Yapmamakta Israr Etmesi

 

                İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatılmasına  rağmen yapmamakta ısrar etmesi durumunda işverenin iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme hakkı bulunmaktadır. 

 

9. İşçinin İş Güvenliğini Tehlikeye Düşürmesi veya İşverene Zarar Vermesi

 

                İşçinin kendi isteği veya işi savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri kendi ücretinin otuz günlük tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması durumunda işverenin iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme hakkı bulunmaktadır.

 

                Bu fesih nedeni, işçinin özen borcunun bir sonucu olarak düzenlenmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken konu, iş sözleşmesinin feshi için işçinin iş güvenliğini tehlikeye düşürecek davranışta bulunmasının yeterli olduğu, işçinin bu davranışı nedeniyle herhangi bir zararın meydana gelme şartının bulunmadığıdır. İşçinin kusuru olmaksızın ortaya çıkan zararlarda işverenin fesih hakkı bulunmamaktadır.

 

                İşçilerin, yasa dışı greve kalkışmaları, işyerini işgal etmeleri, iş bitiminde işyerini terk etmeyerek iş başındaki işçileri işverene karşı kışkırtmaları bu kapsamda değerlendirilebilir. 

 

C. Zorlayıcı Nedenler

 

                İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması durumunda işverene iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme imkanı vermektedir. İşverene iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme hakkı veren zorlayıcı sebeplerle işçiye iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme hakkı veren zorlayıcı nedenler birbirinden farklıdır. İşçinin işyerinde çalışmasını bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı nedenin ortaya çıkması durumunda işçiye bu bir haftalık bekleme süresinde her gün için yarım ücret ödenmesi gerekmektedir. Bir haftalık bekleme süresi sonunda işveren iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshedip feshetmemekte serbesttir. Bu süre sonunda işverenin iş sözleşmesini feshetmemesi durumunda iş sözleşmesi askıda olup bu süre içinde işçinin ücret isteme hakkı bulunmamaktadır.

 

D. İşçinin Gözaltına Alınması Veya Tutuklanması

 

                İşçinin göz altına alınması veya tutuklanması nedeniyle işe devamsızlığının İş Yasası´nın 17. maddedeki bildirim süresini (bildirim öneli) aşması durumunda işveren iş sözleşmesini bildirimsiz olarak feshetme hakkı bulunmaktadır.

 

II. Bildirimsiz Fesih Hakkını Kullanma Süresi

 

                İş sözleşmesinin işveren ve işçi tarafından bildirimsiz feshinde uygulanma süresi 4857 sayılı İş Yasası´nın 26.maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, “ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallere” dayanarak sözleşmenin işveren veya işçi tarafından feshinin, taraflardan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü içinde ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılması gerekmektedir. Ancak işçinin olayda maddi çıkar sağlaması halinde bir yıllık süre uygulanmamaktadır. Zimmete para geçirilmesi, sahtecilik yapılması, rüşvet alınması vb. durumlar “işçinin çıkar sağladığı durumlar” olarak değerlendirilmektedir.  İş sözleşmesinin bildirimiz feshinde süre, sadece ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan durumlar nedeniyle yapılan fesihler için uygulanmaktadır. Bu anlamda örneğin sağlık, göz altına alınma veya tutukluluk gibi bildirimsiz fesih nedenlerine dayalı fesihlerde belirli böyle bir süre söz konusu değildir. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallere dayanarak sözleşmenin işveren veya işçi taraftan feshinde söz konusu olan süre, feshe yetkili olan kişi veya kuruluşun fiili veya faili öğrenme (ıttıla) tarihinden itibaren başlamaktadır. Fesih kararının bir kurul tarafından verildiği durumlarda bu süre karar tarihinde işlemeye başlamaktadır. Sürekli nitelikteki fiillerde, bu sürenin başlangıcı süreç halindeki fiilin bitiş tarihidir.  Fesih hakkının kullanılması bakımından İş Yasasında öngörülen altı işgünü ve bir yıllık süreler hak düşürücü süre niteliğindedir. Bu sürenin dolması halinde “işçinin olayda maddi çıkar sağladığının sonradan anlaşılması” istisnası hariç, bildirimsiz fesih hakkı kullanılamaz.

 

III. Sonuç

 

                İşveren tarafından iş sözleşmesinin derhal feshedilebilmesi için İş Yasasında öngörülen nedenlerden en az birisinin gerçekleşmiş olması koşulu bulunmaktadır. İş Yasasında belirtilen fesih nedenlerinden en az birinin gerçekleşmemiş olması, işveren tarafından fesih hakkının süresi içinde kullanılmamış olması, fesih nedeninin ispat edilememesi, iş sözleşmesinin feshinde iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinde öngörülen usule uyulmamış olması, fesih için gösterilen nedenin feshi gerektirecek haklı neden oluşturmaması, gibi durumlarda yapılan fesih haksız fesih olmaktadır. İş sözleşmesinin haksız biçimde bildirimsiz olarak feshi durumunda fesih işlemi hiç yapılmamış kabul edilmemekte, sadece bu durumda bu fesih işlemine bildirimli fesih hükümleri uygulanması gerekmektedir.  

 

 

 

 

 

 

 

 

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
CDS, (Credit Default Swap) Nedir? -4- (19 Mart 2019 - Salı)
CDS, (Credit Default Swap) Nedir? -3- (18 Mart 2019 - Pazartesi)
CDS, (Credit Default Swap) Nedir? -2- (16 Mart 2019 - Cumartesi)
CDS, (Credit Default Swap) Nedir? (15 Mart 2019 - Cuma)
Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – Sukuk -4- (13 Şubat 2019 - Çarşamba)
Faizsiz Menkul Kıymet Kullanımı – SUKUK (09 Şubat 2019 - Cumartesi)
Hizmet Tespit Davası ve Cezaları (10 Ocak 2019 - Perşembe)
Tarımda Verimliliği Etkileyen Faktörler (13 Aralık 2018 - Perşembe)
Konkordato Nedir? Kimler Nasıl Başvurabilir? (29 Kasım 2018 - Perşembe)
Cenaze Ödeneği Nedir? (24 Kasım 2018 - Cumartesi)
Evlat Edinen İşçinin Hakları (16 Kasım 2018 - Cuma)
Ücretlerin Bankadan Yatma Zorunluluğu (11 Ekim 2018 - Perşembe)
Suriyeli İşçi Çalıştırma Hakkında (04 Ekim 2018 - Perşembe)
Ölüm Tazminatı Nedir ? Kime Ödenir? (16 Ağustos 2018 - Perşembe)
İşçinin Yemek Molası Kaç Dakika? (09 Ağustos 2018 - Perşembe)
Bedelli Askerlik İzinden Sayılacak Mı? (02 Ağustos 2018 - Perşembe)
BAĞ-KUR BORÇLARI SİLİNİYOR (05 Temmuz 2018 - Perşembe)
İşçiye Yol Parası Ödenmesi Zorunlu mudur? (14 Haziran 2018 - Perşembe)
ASKERE GİDEN İŞÇİNİN HAKLARI NELERDİR? (19 Nisan 2018 - Perşembe)
Sayfa:
Oğuzhan Sarzep
Oğuzhan Sarzep
Zirveyi Seviyoruz
Haydar Mermer
Haydar Mermer
Yazık Etti İnsanlığa
Muhittin Karahan
Muhittin Karahan
Hurafelerin Dinle İlgisi Yoktur
Orhan Arslan
Orhan Arslan
Belediye Başkanlarının Sorumlulukları
Kuzey Akkaş
Kuzey Akkaş
Mezhepler Arasında Ayrılık Yoktur
Hanife Döner
Hanife Döner
Mahmure Su
Halil İbrahim Budaklı
Halil İbrahim Budaklı
İş Nerede Ticaret Nerede
Alper Duran
Alper Duran
Allah, İnsan, Hata Ve Af
Adem Yıldırım
Adem Yıldırım
CHP´de Neler Oluyor (Yine Bir Komplo Mu?)
Muzaffer Karadağ
Muzaffer Karadağ
Öğretmen Gücünü Nereden Alır?
Yurdal Epsileli
Yurdal Epsileli
Güzel Günler Gelecek
Adem Akgül
Adem Akgül
Birbirinden Lezzetli Sivas Yemekleri
Taner Karabal
Taner Karabal
Gün Birlik Olma ve Dayanışma Günüdür
Aydın Deliktaş
Aydın Deliktaş
Üçüncü Tür
Aykut Özdoğan
Aykut Özdoğan
Büyüme Hormonu Nedir?
Ekrem Arıs
Ekrem Arıs
Ülkemizde Muay Thai
Metehan Dağcıoğlu
Metehan Dağcıoğlu
Unutulan Bir Değer: Şahabeddin-İ Sivasi
Ahper Nuri Delican
Ahper Nuri Delican
Aile Yapısı
Ahmet Tırpan
Ahmet Tırpan
Kurban Kesilirken Hangi Dualar Okunur?
İsmail Ayhan
İsmail Ayhan
Sivas Belediyespor Sancılı…
Fatih Tabur
Fatih Tabur
Adakta Gaye Allah Rızası Olmalıdır
Kürşad Özkaynar
Kürşad Özkaynar
Goebbels, Komünizm ve Bolşevizm
Eyüp Demirer
Eyüp Demirer
Liyakat, Sadakat ve İlle De Ehliyet
Neslihan Dereli
Neslihan Dereli
İşçiye Cuma Namazı İzni Verilmemesi (İşçi Bakımından) Haklı Fesih Sebebi Midir? –Son-
Emre Gürkan Gürleyük
Emre Gürkan Gürleyük
Yerel Seçimin Ardından,
Mustafa Coşkun
Mustafa Coşkun
AK Parti Toplantısı Sonrası Sivaslılar Ne Yapacak?
Kübra Duran
Kübra Duran
Ege Kıta Sahanlığı Sorunu
Hadi Töre
Hadi Töre
İran 2
Fatma Karakuzu
Fatma Karakuzu
Kitap İnsanı, İnsan Dünyayı Değiştirir
Abdullah Ağbektaş
Abdullah Ağbektaş
40. Hadisi Şerif
Esra Kurt
Esra Kurt
Süresiz Nafaka
Emre Şağban
Emre Şağban
Şehit
Ali Bozkurt
Ali Bozkurt
TİKİ-TAKA
İbrahim Özmen
İbrahim Özmen
Vampir
Ajda Mutlu
Ajda Mutlu
Dünya Çok Güzel, Gezmelisin !
Halil Kalemci
Halil Kalemci
Capital 500 Açıklandı
Yusuf Doğan
Yusuf Doğan
İLAHİ ADALET…
Süleyha Kara
Süleyha Kara
SEVGİNİN ADI
DOLAR
5.7479
EURO
6.3805
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Düşmanlarınızın en kuvvetlisi içinizdedir.

Hz. Muhammed
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
-Global ısınma yükselen deniz seviyesi 2050 yılında shangai ve deniz kıyısındaki Çin şehirlerinde büyük sellere neden olacak.bu sellerde 76 milyon kişi evsiz kalacak. -Üzerinde barkodu olan ilk ürün Wringleys marka sakızdır. -Kereviz yerken harcanan ka

İlginç Bilgiler 3